Temmuz - Agustos - Eylul 2010 Önerisi:
Bir Roman, Bir Tarih Araştırması ve Bir Anı Kitabı

Bir Roman: Dido Sotiriyu, Benden Selam Söyle Anadolu'ya (Roman) Can Yayınları, 2007

Bir Tarih Araştırması: Anadolulu Hemşehrilerimiz: Karamanlılar ve Yunan Harfli Türkçe, (inceleme) Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2009

Bir Anı Kitap: Altan Öymen, Öfkeli Yıllar, (Anı Kitabı) Doğan Kitap, 2009

Yoğun geçen kışın ardından, daha dinlendirici ama yine de insanın kültürel birilkimine çok yararlı olacak kitaplar okumak mümkün. 

Hep iki şeyin önemli olduğunu düşünürüm: İlki, iktisatçı diğer sosyal bilimlerden de beslenmeli; toplumsal  sorunlara farklı çerçevelerden bakabilmesi, ya da aynı sorunun nasıl farklı boyutları olduğunun ayırdına varması için bu önemli. Bu anlamda iktisadın diğer sosyal bilimlerle (sosyoloji, hukuk, tarih, siyaset bilimi) etkileşimine yönelik kitaplar  hep bana çekici gelmiştir. 

İkincisi ise, toplumsal sorunları anlamak, onlara ilişkin fikir geliştirmek,  yalnızca bilimsel kitaplarla yetinmeyi gerektirmiyor; roman, tarihsel araştırmalar, anı, biyografi gibi çalışmalar da çok önemli.

Bu düşüncelerden hareketle Yaz Okumaları başlığı altında üç kitap önerim var:

İlk ikisi, ülkemizde, Anadolu topraklarında tarih boyunca yaşayan toplumlar ve onlarla kültürel etkileşimimiz sorunsalı bağlamında iki kitap: İlki Aydın doğumlu Rum yazar Dido Sotiriyu'nun Benden Selam Söyle Anadolu'ya adlı romanı. Yıllarca birlikte, aynı yörede yaşayan Türk ve Rum halklarının, tarihsel toplumsal gelişmelerle nasıl dünyalarının karardığını, birbirlerine kıydıklarını anlatan bir ağıt roman!

Romandan iki alıntı: 

"Şu yeryüzünde cennet diye bir şey varsa, bizim Kırkıca (şimdiki Şirince) o cennetin bir parçası olsa gerekti...Ormanlarla kaplı, dağlık bir bölgede kuruluydu köy. Önümüzdeki denize kadar göz alabildiğine uzayan Efes Ovası... Baştan başa yemiş bahçeleriyle, incirliklerle, zeytinliklerle, tütün, pamuk, mısır ve susam tarlalarıyla dolu olan bu ova bizim köye aitti."

"Anayurduma selam söyle benden Kör Mehmet'in damadı! Benden selam söyle Anadoluya... Toprağını kanla suladık diye bize garezlenmesin... Ve kardeşi kardeşe kırdıran cellatların, Allah bin belasını versin!"


Roman öncesi ya da sonrasında şu belgesel filmi de mutlaka izlemelisiniz: Anıların Tadı - Dido Satiriyu. Film, Benden Selam Söyle Anadoluya kitabının yazarı, 1906 yılında Aydın'da doğan yunanlı yazar Dido Sotiriyu ile bir Küçük Asya ve Atina gezisi. Bu belgesel 1924'te yurdundan göçettirilenlerin anılarını kendi sözleriyle, ortak şarkıları ve yaşadıkları yerlerin (Kayaköy-Levissi/Sirince-Kirkitse) manzaralarıyla sergiliyor. Bu filmde Aziz Nesin, Ermos Argaios, Dido Sotiriyu ve her iki halktan insanlar Türk-Yunan ilişkilerini, geçmişi, anıların tadını ve acısını değerlendiriyor. Geçmişini unutan onu tekrar yaşamak zorunda kalır. Ama Dido diyor ki; " Anılar garip, kötülüğü bastırıyor ve şeylerin tadını koruyor. Hepimizi Küçük Asya toprağı sevgiyle doğurdu ve bu sevgiyi kendimiz ve çocuklarımız için korumalıyız."


İkinci kitap, Gazanfer İbar'ın bir tarih araştırması: Anadolulu Hemşehrilerimiz: Karamanlılar ve Yunan Harfli Türkçe adlı çalışması. Siz "Anadolu'da yaşayan, türkçe konuşan ama yunan alfabesi kullanan ortodoks hıristiyan Karamanlı Hemşehrilerimizi" duydunuz mu? Anadolu'nun nasıl bir kültür ve medeniyet beşiği olduğunu bir kez daha anlamak için okunması gereken ilginç bir (bol fotoğraflı) tarih çalışması!

Günümüzde somut dünyada yaşadığımız çoğu iktisadi-toplumsal sorunları algılamak, tartışmak, çözüm önerileri üzerinde düşünmek, küresel bir bakış açısını ya da yaklaşımını gerektiriyor. Sağlıklı tartışmanın yolu ise bilgi edinmekten geçiyor. Bu köşede Küresel Sorunlara ilişkin ilgimi çeken yayınların linklerini bulacaksınız.

Öncelikle içinde yaşadığımız Küresel Finansal Kriz üzerine günümüzün iki önemli iktisatçısına ilişkin bir söyleşi ve bir makale:

Kenneth Rogoff Interview





Olivier Blanchard (IMF Baş İktisatçısı)

"Cracks in the System:Repairing the Damaged Global Economy"





Task Ahead (Blanchard ve IMF Araştırma Bölümü)