Warning: ob_start(): second array member is not a valid method in /home/turanyay/public_html/mainfile.php on line 86
Turan Yay's Homepage - Iktidarin Sosyolojisi

Welcome to Turan Yay's Homepage
  

THE ECONOMIC POINT OF VIEW - IKTISADI BAKIS - PROF. DR. TURAN YAY KISISEL WEB SITESI - www.turanyay.org

Modules
  • Ana Sayfa
  • Anketler
  • Arastir
  • AutoTheme
  • Haberler
  • Icerik
  • Konular
  • SSS
  • Top 10
  • Yayinlar/CV


  • Kitaplarim
    Kitaplarım



    T. YAY, 1993,
    F.A. Hayek'te
    İktisadi Düşünce:
    Hayek ve Keynes/
    Keynesciler Tartışması
    ,
    Bursa:Ezgi
    (Tükendi)

    *******************



    T.YAY - G.G. YAY, 2000,
    İktisat Yazıları:
    Metodoloji, Düşünce,
    Politika, İstanbul:Beta
    (Tükendi)

    *******************

    ******************


    T.YAY (v.d.), 2005,
    Doğu Anadolu
    Turizm Odaklı
    Bölgesel Kalkınma
    Projesi ve
    Kış Olimpiyatları
    Araştırması,

    İstanbul:İTO
    (tam-metin)

    ****************


    SOZLUK
    Sözlük


    Güncel Türkçe Sözlük



    Osmanlıca-Türkçe Sözlük


    İngilizce-Türkçe-Sözlük
    Türkçe-İngilizce Sözlük


    İktisat Terimleri Sözlüğü

    Ekonometri Terimleri
    Karşılıklar Kılavuzu


    Bilim ve Sanat
    Terimleri Ana Sözlüğü


    ISTANBUL
    "İstanbulu sevmezse gönül,
                          aşkı ne anlar"

    Sinema  Tiyatro      Hobi

    Ulaşım      Bilet       Hava


    Finansal Piyasalar
    Finansal Piyasalar


    İş Yatırım

    FinansOnline

    Yatırım Finansman





    Hukuk ve Ekonomi
    Hukuk ve Ekonomi




    Law and Economics page
    of Wikipedia


    Encyclopedia of
    Law &Economics

    (Edward Elgar)



    Harvard Law School
    Discussion Papers


    Erasmus Law&Economics
    Review


    E.J.Howell & S.Gkantinis
    "Markets as Regulator:
    A Survey
    "

    L.Kaplow - S.Shavell
    Economic Analysis of Law

    R.Cooter and T.Ulen
    Introduction to
    Law and Economics


    David D.Friedman
    "Law and Economics"


    Ludwig Van den Hauwe
    "Constitutional Economics"

    Yeni Anayasa Taslakları

    Turan Yay
    Yeni Anayasa ve
    Tartışmanın Önemi
     

    Yıldız Teknik Üniversitesi'nde
    "YENİ ANAYASA"  PANELİ


    YENI KESIFLER
    YEPYENİ BİR KEŞİF:
    BOOK
    DUYMAYANLAR BURAYI TIKLASIN



      
    Iktidarin Sosyolojisi
    Posted by turanyay on 03.12.2013 Saat: 07:16
    PHP-Nuke

    'Ak Parti'nin gücü güçsüzlük haline geldi'

    Ak Parti iktidarı on üçüncü yaşına otoriterleşme ve özel hayat müdahale tartışmalarıyla girdi. Uluslararası ölçekte de, özellikle Gezi Parkı’nda yaşananlardan sonra Ak Parti’nin sürüklediği ‘Türkiye modeli’ üzerine eleştiriler boy gösteriyor. Devlet, iktidar, kamusal alan ve modernite çalışmalarıyla tanınan, ‘Modern Mahrem’, ‘Melez Desenler’ gibi kitapları son dönem Türkiye’sini anlamak için detaylı bir kılavuz niteliği taşıyan, Paris’te Sosyal Bilimler Akademisi’nde öğretim üyesi, sosyolog Nilüfer Göle, AK Parti’nin “algı sınırına dayandığını” ve “incittiği insanları görmediğini” söylüyor.

    Ak Parti “artık bir model olmaktan uzaklaşıyor” eleştirilerine ne diyorsunuz?

    İktidarın otoriterleştiği, sosyal mühendisliğe yöneldiği bir gerçek. AKP, sadece siyasi İslam hareketini değil Türkiye’yi de reformlarla değişimden geçirdi ve Ortadoğu'da kâh arzu nesnesi, kâh nefret odağı olmaya başladı. Ekonomik dinamizm, siyasi güvenilirlik, reformlarda süreklilik ve yumuşak kültürel iklim Türkiye modelinin ideallerini tanımlıyor. Biri olmadan diğerleri olmaz. Gezi olayları kültürel iklimin bozulduğunun işaretlerini verdi.

    ‘DELİKANLI İSLAMCILAR’ HAREKETİYDİ

    Ortadoğu’ya demokrasi modeli olan AK Parti’ye ne oldu o zaman?   

    ‘Mühendisler ve İdeoloji’ kitabımda sosyal mühendislik üzerine çalışırken, tek aktör patolojisinin demokrasi için önemli bir zihinsel engel teşkil ettiğini saptamıştım. AKP bugün bu sorunu yaşıyor gibi. Gücü güçsüzlük haline geldi.  Hizmet anlayışı İslami mühendisliğe, hareket de tek aktör patolojisine dönüşürse bir şeyler oluyor demektir. AKP, Necmettin Erbakan’ın pederşahi liderliğine karşı çıkmış ‘delikanlı İslamcıların’ hareketi olarak kendini göstermiş,  eşitler arası liderlik ve dayanışmacı yol arkadaşlığını benimsemişti. Bugün homojen, tek sesli, biat arayışında bir parti görünümde. Biat sadece parti içinde, parti büyükleri arasında değil, parti dışında, gazeteciler, medya patronları, aydınlar nezdinde de aranıyor. 
     

    Toplumun bu denklemdeki yeri nedir sizce?

    Türk toplumunun fertleri bugün kendi farklılıklarını keşfetmek istiyor. Göç veren değil göç alan ülke oldu Türkiye. Sadece sığınmacıları değil, Türkiye’nin yeni fırsatlar yaratılabileceğine inanan, Ortadoğu’dan, diğer ülkelerden gençleri, sanatçıları çeken bir kent mekânı olmaya başladı. Ilımlı İslam değil, ‘ılımlı kültürel iklim’ dediğim bu. Türkiye’nin kültürel avantajlarını unutmamak lazım. AKP, Gezi’yi kendinin dışında ve kendisine karşı olarak algılayarak, bu avantaja inananları karşısına almaya başladı. Kaba, hoyrat bir tavır takındı. Gezi, bu anlamda dönüm noktası.


    ‘AK PARTİ İNCİTTİĞİ İNSANLARI GÖRMÜYOR

    Türk modeli denen ‘modern İslam’ ile Gezi çelişmiyor mu?

    Gezi, Türk modelinin ne olmadığının değil, ne olduğunun en iyi göstergesi. Çünkü Türk modeli demek tüm topluma nüfuz etmiş ‘ılımlı İslam’ değil, farklı seslerin çıkabilmesi, ılımlı bir kültürel iklim yaratabilmek demekti. Ama ne yazık ki AKP kendi algı sınırına dayandı. Kendinin haksızlığa uğradığını düşünüyor, incittiği insanları görmüyor. Hizmetin bile ters tepebileceğini anlamamakta ısrar ediyor. Kentsel dönüşümü abartırsanız, sermayeye teslim ederseniz, yahut ahlâk adına, devlet, polis gözetiminde tutarsanız, vatandaşın özgürlük alanını kısıtlarsınız. Vatandaşın, kentlilerin, orta hallilerin, gençlerin itiraz etmesi demokrasinin gereğidir.

    ‘Modern Mahrem’ kitabınızdan bu yana türban konusu hayli ilerledi. Bugün türban serbest.

    Bana göre bu normalleşmedir. Modernliğin gereğidir. Kadınların Müslüman erkekler kadar milletin vekilleri olmak hakkı vardır; eşitliktir. Ama işin bir de mahrem tarafı var. İnsan hınzırca düşünmeden edemiyor. Kadın erkek milletvekilleri, aynı sıralarda, yan yana oturmaya devam edecek mi? Aralarındaki fısıldaşmalar, gülüşmeler konu olacak mı? Dahası, örtülü kadın milletvekilleri söz alacak mı Meclis’te? Çünkü İslami kültürel kodlar, mahremin korunması açısından baktığımızda kadın sesi, kadınlı erkekli meclisler çok da meşru değil. 

    Son dönemdeki öğrenci evleri tartışmasına ne diyorsunuz?
     
    Devlet vatandaşın apartmanına, yaşamına, yediğine içtiğine elini ya da dilini uzatırsa, bunun adı her yerde ceberut devlettir. Komünist Çin ile İslami İran arasında bu açıdan fark yok. Günahla suçu birbirinden ayırt etmezsek, başka bir siyasi yapıya doğru gidiyoruz demektir. Bu kabul edilemez. Buna sadece laikler karşı çıkmaz, İslam’ın siyasete alet edilmesine göz yummak istemeyen dindarlar ve devletin gücünü kısıtlamak isteyen liberaller de karşı çıkar.

    Bir arada yaşayabilmek için nasıl bir çare geliştirmek gerekiyor peki?

    Anayasa üzerinden yeni bir anlaşma zemini kurmak, sekülarizmi daha çoğulcu hukuksal/kurumsal temeller üzerine oturtmamız gerekiyor. En önemli sınav Alevilik - Sünnilik arasındaki ilişkilerin ve hakların yeniden düzenlenmesi olacak.  ‘Çoğunluğuz, hakkımızdır!’ anlayışının tehlikeleri yeterince anlaşılmadı. Siyaseten çoğunluk değişken bir kavramdır.  Bugün AKP çoğunluk ama siyaseten çoğunluklar kalıcı olamazlar. Seçimlerin, demokrasinin, eşyanın tabiatına aykırı.

    ‘KARŞIT MÜSLÜMAN SEÇKİNLER’ OLUŞTU

    Franco-Türk derneği tarafından ödüle layık görülen Dilek Yankaya’nın “İslami burjuvazi ve Türk modeli” çalışmasında tez hocasıydınız.  İslami sermaye sınıfsal olarak, burjuvazi diye  adlandırılacak seviyeye ulaştı mı sizce? 

    İslami burjuvazi üzerine yazılmış çok tez yok. Yankaya’nın tezi MÜSİAD üzerinden giderek İslami burjuvazinin oluşumunu ele alıyor. Bu AKP’nin hem kendi dönüşümünü hem de burjuvaziyi dönüştürmesini anlamak için önemli bir tez.

    Yeşil sermaye ile İslami burjuvazi benzer kavramlar mı?

    Yeşil sermaye petrol zengini Arap dünyasını tanımlıyor; petrol bir rant. Türkiye’deki girişimci sınıflar ise piyasa kuralları içinde üreterek kazandı.  İslami ekonomik aktörlerin isminin burjuva olarak belirlenmesi bile bu sermayenin geldiği noktanın önemini, sosyal bir sınıf olarak ortaya nasıl çıktığını gösteriyor. Soru burjuvazinin rengi olup olamayacağı, nereye kadar yeşil? İslami burjuvazinin bu kadar rengi var mı? Burjuvadan farkı nedir? İslamiyet ile bağlantısını nereye kadar ve nasıl koruyacak?  İslami ahlaktan mı söz edilecek, iş ahlakından mı? Bu çalışma gösteriyor ki, İslami burjuvazi iş ahlakına vurgu yapıyor, işinde başarı olmak, rekabet edebilmek, esneklik, pragmatizm, dışarıya açılma, ön planda. Bir başka önemli soru da şu: Devletin kendisine bir rol biçmesi karşılığında İslami burjuvazi özerkliğini mi koruyacak, yoksa varlığını borçlu olduğu AKP iktidarının arkasında hizaya mı girecek? Bugünkü burjuvazinin aranan liberal söylemde rolü ne olacak? Müslüman işadamları bağımsız hareket edecek mi? TÜSİAD’ın devlet söyleminden ayrışması, özerkleşmesi de zaman almıştı. Ama sanıyorum ki AKP ve İslami burjuvazi arasındaki farklılaşmaları yahut paslaşmaları önümüzdeki günlerde daha çok gözlemleyeceğiz.

    “AK Parti eşittir İslami burjuvazi” diyemeyiz o halde? 

    Çok haklısınız. İslami burjuvaziyi de AKP ile sınırlayamayız. Bu bir parti değil. Bir güç odağı olabilir. Baskı grubu olabilir. MÜSİAD gibi. ‘MÜ’nün çağrıştırdığı ikili anlam, yani müstakil ve Müslüman, aslında işin özünü yansıtıyor. Bu ikili AKP ile İslami burjuvazi arasında ki dönüşümü anlamamız için anahtar olacak. AKP’den, siyasi hesaplardan bağımsız, müstakil bir ses mi çıkaracaklar, yoksa kâr/çıkar hesapları ve devlet gücüne mi sığınacaklar? AKP iktidarı Müslümanlığı referans alan yeni seçkinlerin ortaya çıkmasına ve iktidardan pay almasına müsaade etti. *****huriyet seçkinlerine nispet ‘karşıt Müslüman seçkinler’ oluştu. İslami burjuvazi bunlardan biri. Ama artık düpedüz burjuvalar. Karşıtlık vurgusu zayıflıyor; mazlumluk, dışlanmışlık, batı karşıtlığı artık eğreti duruyor.  Sosyolojik temelli bir sınıfsal oluşum görüyoruz. Sadece  ekonomik güçlerini kullanarak dışa açılmalarıyla, Arap ülkelerinde gösterdikleri varlıklarıyla değil, aynı zamanda kendi yaşam biçimleri, tüketim alışkanlıkları, çocuklarının yükselme haritasını nasıl arzuladıkları, tüm bunları içeren bir tanım İslami burjuvazi.

    HELAL SERTİFİKA ARAYIŞI YAYGINLAŞIYOR

    Bu sınıf nereye kadar seküler burjuvaziden farklı? 

    Ekonomik güç ellerine geçince, aşağı yukarı benzeşmeye başlıyorlar. Az çok aynı okullara gidip, aynı tüketim kurallarını ‘biraz daha ‘İslamca’sıyla uyguluyorlar. Müslümanlar farklı yaşam alanlarının tadına varmak, hiçbir şeyden geri kalmamak istiyorlar. Eh, ‘helal sertifika’ arayışı da, yeme içmeyle sınırlı kalmayıp yaygınlaşıyor!

    Peki İslami burjuvazinin bu kadar hızlı gelişmesinin ardındaki faktörler neler? 

    Bunda 3 büyük aşama rol oynadı. Birincisi iktidara taşınan bir partinin başarısında, iyi yönetiminde rol oynamaları. İkincisi, AB’ye üye olma: Avrupalılaşma serüveninde, Müslüman işadamları, rasyonel ekonomik koşullara uyan, Batı’yı dışlamayan kendisi de Avrupalılaşan bir çizgi izleyerek güçlendi. Türkiye’nin model olarak ortaya çıktığı Arap Baharı ise üçüncü faktör. Türkiye, AB’nin istenmeyen adayıydı. Halbuki şimdi Arap baharının ardından Türkiye modeli tartışmaları gündemde. Bu da İslami burjuvazinin konumunu güçlendirdi. Türkiye modelinin en önemli ayağı.

    KAMUSAL DÜZEN ÖZGÜRLÜKLERİN ÖNÜNE GEÇTİ

    Şimdi bakınca Gezi sürecini nasıl değerlendiriyorsunuz?

    Gezi hareketini ‘park’ hareketi olarak inceledim. Park çok önemli bir kamusal alan sembolü. Sembolün de ötesinde fiziksel  bir mekan, bahçe. Park, ağaçlarıyla aynı zamanda tabiatın korunabildiği, kentin ortasında bir nefes alanı… Kamusal alansa özgürce konuşabileceğimiz, tartışabileceğimiz, fikir teatisinde bulunabileceğimiz, gözaltında kalmadan yaşayabileceğimiz bir serbestlik alanı. Tabii bu bir ideal. Devletin, kanunların, polisin hükmü olmayan kamusal alan olmaz.  Fransa’da da kamusal alan çok disipline edilmiş bir alandır. Ama bu özgürlüklerin önüne geçmez. Gezi olayları sonrası AKP hükümetinin ortaya çıkan yüzünde, kamusal düzen, kamusal özgürlüklerin önüne geçti. Çünkü kamu düzeni adına giderek her türlü muhalefete ve farklı yaşamlara karşı tahammülsüzlük, baskı ve şiddet kullanımını da içeren bir biçimde dışa vurulmaya başladı.
     
    İlgili Konular

    Toplum ve Kültür

    Üzgünüm, bu yazı için yorumlar aktif değil.
      
    Universite
    Yeditepe Üniversitesi
    Ticari Bilimler Fakültesi
     


    GUNCEL EKO YORUM
    IKTISATCILARIN
    GUNCEL
    YORUMLARI
     




    GAZETELERDEN SEÇMELER: TOPLUMA DEGER KATANLAR
    KEMAL KARPAT
    kemal karpat ile ilgili görsel sonucu

    ***************
    ORHAN PAMUK

    "Kafamda Bir Tuhaflık"
    *****************
    *****************
    ************
    KEMAL DERVİS

    *************


    ************
    NİLÜFER GÖLE
    "İktidarın
    Sosyolojisi"

    *************
    ZAFER TOPRAK:
    "1908'de
    Vatandaş,
    1923'te Halk ve
    Millet vardır."

    **************
    İLBER ORTAYLI:
    Cümhuriyetin İlk
    Yüzyılı
    1923-2023

    *****huriyetin İlk Yüzyılı 1923-2023

    ******************
    Bir ülke kurma projesi
    ve Türkiye

    ERİC JAN ZÜRCHER ile ilgili görsel sonucu
    ERİC JAN ZÜRCHER ile ilgili görsel sonucu

    *******************



    Maya Jaggi, A Life in Writing
    "ORHAN PAMUK:
    Between Two Worlds"
    The Guardian,

    Orhan Pamuk
    Nobel Konuşması


    *********************
    İlber Ortaylı: 2007 Türkiyesi









    ****


    NOBEL IKTISAT ODULU
    Nobel İktisat Ödülü

    Nobel Prize in Economics

    ***********
    Nobel 2009
    Economic
    Governance


    Prize Lecture:
    Beyond Markets and
    States: Polycentric
    Governance of Complex
    Economic Systems

    Elinor Ostrom
    Indiana University


    Prize Lecture:
    Transaction Cost
    Economics


    Oliver E. Williamson
    Un. of California


    ***************
    Laureate 2008

    "for his analysis of
    trade patterns and
    location of economic
    activity"

    Paul Krugman
    (1953)USA
    Princeton University


    ***************

    NOBEL ÖDÜLLÜ
    İKTİSATÇILAR
    2008-1969



    Laureate 1970
    Paul Samuelson
     :"How I Became
     an  Economist"


    Laureate 1986
    James Buchanan:
    "Notes on Nobelity"



    Laureate 2001
    George A. Akerlof:
    "Writing the
    'The Market for Lemons'
    : A Personal and
    Interpretive Essay"




     



    © 2007 by Turan YAY

    PHP-Nuke Copyright © 2005 by Francisco Burzi. This is free software, and you may redistribute it under the GPL. PHP-Nuke comes with absolutely no warranty, for details, see the license.
    Sayfa Üretimi: 0.16 Saniye